Uruş güýçlendi
21-nji sentýabrda Orsýetiň Prezidenti Wladimir Putin uruş mobilizasiýa baradaky käbir buýruklara gol çekdi we şol gün güýje girdi. Ýurtda telewideniýe arkaly eden çykyşynda Putin bu kararyň Orsýetiň ýüzbe-ýüz bolýan häzirki howpuna doly laýyk gelýändigini we "milli goranyşy, özygtyýarlylygy we territorial bitewüligi goldamagy, şeýle hem rus halkynyň we Orsýetiň gözegçiligindäki halkyň howpsuzlygyny üpjün etmegi" maksat edinýändigini aýtdy. Putin mobilizasiýanyň käbir böleginiň diňe harby gulluk eden we harby tejribesi ýa-da hünäri bolanlar bilen birlikde rezerwdäki esgerler üçindigini we olaryň gulluga girmezden öň goşmaça harby tälim aljakdygyny aýtdy. Putin ýörite harby operasiýalaryň esasy maksadynyň Donbasda gözegçilikde galýandygyny gaýtalady.
Synçylar munuň diňe bir çaknyşyk başlandan bäri ilkinji milli goranyş mobilizasiýasyny däl, eýsem Kuba raketa krizisiniň, iki çeçen urşunyň we Ikinji Jahan urşy tamamlanandan soň Gruziýadaky urşuň ilkinji uruş mobilizasiýasyny hem belläp, ýagdaýyň agyr we öň görülmedik derejededigini görkezýärler.
Täsir
Ulag
Hytaý bilen Ýewropanyň arasyndaky söwda gatnawy esasan deňiz arkaly amala aşyrylýar, howa gatnawy bilen üpjün edilýär we demir ýol gatnawy deňeşdirme boýunça pes. 2020-nji ýylda ÝB-niň Hytaýdan import söwda möçberi 57,14%, howa gatnawy 25,97% we demir ýol gatnawy 3,90% boldy. Ulag babatda Orsýet bilen Ukrainanyň arasyndaky gapma-garşylyk käbir portlary ýapyp, olaryň gury ýer we howa gatnaw ýollaryny üýtgedip biler, şeýlelik bilen Hytaýyň Ýewropa eksportyna täsir edip biler.
Hytaý bilen Ýewropanyň arasyndaky söwda islegi
Bir tarapdan, uruş sebäpli käbir sargytlar yzyna gaýtarylýar ýa-da iberilmegi togtadylýar; ÝB bilen Russiýanyň arasyndaky özara sanksiýalar käbir kärhanalaryň ulag çykdajylarynyň ýokarlanmagy sebäpli islegi işjeň çäklendirmegine we söwdany azaltmagyna sebäp bolup biler.
Beýleki tarapdan, Russiýanyň Ýewropadan iň köp import edýän zady maşynlar we ulag enjamlary, egin-eşikler, metal önümleri we ş.m. Eger Russiýa bilen Ýewropanyň arasyndaky soňraky özara sanksiýalar barha güýçlense, ýokardaky rus harytlarynyň import islegi Ýewropadan Hytaýa geçirilmegi mümkin.
Häzirki ýagdaý
Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky çaknyşykdan bäri, ýerli müşderileriň elýeterli bolmazlygy, birden söwda sargytlaryny yzyna almaga mejbur bolmagy we ş.m. ýaly köp ýagdaýlar hem boldy. Ýagdaýyň ýitileşmegi, şeýle hem, rus bazaryndaky köp adamyň öz işleri bilen meşgullanmaga wagtyny sarp etmezligine sebäp boldy. Russiýadaky müşderiler bilen söhbetdeş bolanymyzda, onuň maşgalasynyň hem öň hatarda durandygyny bildik. Olaryň maşgalalary üçin doga etmekden we duýgularyny rahatlandyrmakdan başga-da, biz olara hyzmatdaşlyk howpsuzlygyny duýmaga wada berdik, sargytlaryň mümkin bolan gijikdirilmelerine düşünýändiklerini we ilki bilen olaryň käbir töwekgelçilikleri öz üstüne almagyna kömek etmäge taýýardygymyzy bildirdik. Adamzat üçin umumy geljegi bolan jemgyýetde, biz olara garşy durmak üçin elimizden gelenini ederis.
Ýerleşdirilen wagty: 2022-nji ýylyň 27-nji sentýabry
